Nowelizacja ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej oraz ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym podyktowana jest potrzebą implementacji unijnej dyrektywy Wypłacalność II
W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu nowelizacji ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej oraz ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. Projektowana ustawa ma na celu implementację do polskiego porządku prawnego rewizji unijnej dyrektywy Wypłacalność II (przyjętej pod koniec 2024 r.), do czego państwa członkowskie zostały zobowiązane do 29 stycznia 2027 r. Jako planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów wskazano IV kw. 2026 r.
Jednym z głównych założeń nowelizacji jest wzmocnienie nadzoru nad rynkiem ubezpieczeniowym, obejmujące poprawę jakości nadzoru na poziomie pojedynczego zakładu ubezpieczeń, grupy, ale też – co istotne – przyznanie większych uprawnień w zakresie nadzoru nad transgraniczną działalnością ubezpieczycieli. – Przypadki upadłości ubezpieczycieli na unijnym wewnętrznym rynku ubezpieczeń uwypuklają konieczność usprawnienia nadzoru nad zakładami ubezpieczeń i zakładami reasekuracji działającymi w ramach swobody świadczenia usług i prawa przedsiębiorczości, nie podważając przy tym celu w postaci dalszej integracji wewnętrznego rynku ubezpieczeń, aby zapewnić spójną ochronę konsumentów i zagwarantować uczciwą konkurencję na całym rynku wewnętrznym – wskazano w informacji o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie.
W branży od dłuższego czasu mówi się o potrzebie ukrócenia dezynwoltury, jaką cechują się niektóre podmioty wchodzące do Polski z ambicjami na zdobycie jak największej części rynku. Przypadki takie jak duński Gefion, który ostatecznie upadł, czy bułgarski DallBogg, któremu została odebrana licencja, są wskazywane jako przykłady obrazujące konieczność wzmocnienia uprawnień lokalnego nadzorcy.
Zawarte w projekcie ustawy rozwiązania obejmują m.in. zobowiązanie Komisji Nadzoru Finansowego do przeprowadzania regularnych przeglądów i ocen systemów zarządzania. Nadzór otrzymuje też uprawnienia do podejmowania środków nadzorczych w celu poprawy sytuacji zakładów w zakresie płynności oraz ochrony ubezpieczających i zachowania stabilności finansowej, czy wprowadzenie rozwiązań wzmacniających współpracę organów nadzorczych i EIOPA w ramach nadzoru nad działalnością transgraniczną zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji.
W projektowanej ustawie planuje się wprowadzić także rozwiązania ułatwiające stosowanie zasady proporcjonalności, czyli dostosowania wymogów dyrektywy (m.in. w zakresie sprawozdawczości, ujawniania informacji czy obliczania rezerw techniczno-ubezpieczeniowych) do skali działalności zakładu ubezpieczeń. Mowa też o mechanizmach, które mają zachęcić ubezpieczycieli, by przyczyniali się do długoterminowego i zrównoważonego finansowania gospodarki.
– Projekt ustawy zawiera wyłącznie regulacje stanowiące implementację przepisów bezwzględnie wymaganych przez prawo Unii Europejskiej. Projekt ustawy nie wprowadza rozwiązań o charakterze krajowym, które nie wynikają z implementowanego prawa UE, ani nie wprowadza rozwiązań stanowiących rozszerzenie proponowanego w prawie UE minimum implementacyjnego, ani nie wprowadza rozwiązań wykonujących fakultatywną opcję pozostawioną do decyzji państwa członkowskiego – zaznaczono we wpisie do wykazu prac RM.
