Już 85 proc. polskich nastolatków korzysta z AI przy wyszukiwaniu produktów, 17 proc. przynajmniej raz w tygodniu wspomaga się w ten sposób w odnajdywaniu najkorzystniejszych cen, a 30 proc. jest gotowych używać AI także do finalizacji zakupu – wynika z raportu Mastercarda "Krótka historia przyszłości zakupów i płatności".

Autorzy dokumentu analizują wyniki badań przeprowadzonych latem 2026 r. na kilkunastu rynkach w tym także w Polsce, a dotyczących postaw wobec asystentów AI oraz sposobów ich wykorzystywania w zakupach i płatnościach przez rodziców i ich nastoletnie dzieci. Według jednej z prognoz przedstawionych w raporcie, do 2030 r. około 300 mln konsumentów na świecie może regularnie korzystać z agentów AI podczas zakupów – od wyszukiwania i porównywania ofert, po wybór produktu i płatność.

Przeczytajcie także: • Zapraszamy na Forward

Badanie pokazuje, że młodzi Polacy korzystają z AI podczas zakupów częściej i intensywniej niż ich rodzice. Co najmniej raz w miesiącu robiło to 64 proc. nastolatków i 47 proc. rodziców. Na tle analizowanych rynków europejskich, Polska należy do krajów z jednym z najwyższych poziomów wykorzystania AI przez młodych do wyszukiwania produktów online – podobny poziom wyróżnia Niemcy, Włochy i Hiszpanię. Z kolei najrzadziej z AI w tym celu korzystają nastolatkowie w Szwecji, Francji i Holandii.

Różnicę między pokoleniami dobrze widać też na etapie poszukiwania okazji. Jak wspomniałem wcześniej, 17 proc. ankietowanych polskich nastolatków korzysta z AI co najmniej raz w tygodniu, aby znaleźć najlepszą cenę lub rabat – to ponad dwa razy więcej niż w grupie rodziców (8 proc.).

W raporcie przedstawiono też opinie czterech czołowych światowych futurologów ze Stanów Zjednoczonych, Europy i Azji. Prognozują jak może wyglądać codzienne życie pod koniec tej dekady. Magnus Lindkvist, Patrick Dixon MBE, Katja Forbes i Theodora Lau wskazują zmiany, na które wszyscy powinni się przygotować. Oczekuje się, że codzienne zakupy produktów takich jak artykuły spożywcze, leki i subskrypcje będą pierwszymi czynnościami, które konsumenci powierzą agentom AI.

– Od 60 lat Mastercard umożliwia proste i bezpieczne płatności. Dziś stoimy u progu być może największej zmiany w handlu od czasu wynalezienia pieniądza. Sztuczna inteligencja już pomaga konsumentom wybierać, co kupić, a wkrótce będzie mogła także dokonywać zakupów w ich imieniu. Rozwiązania takie jak Agent Pay przybliżają nas do świata, w którym technologia będzie realizować transakcje za nas. Raport pokazuje, jak konsumenci i firmy mogą już dziś przygotować się na tę zmianę – mówi Marta Życińska, dyrektorka generalna polskiego oddziału Mastercard Europe.

Młodzi konsumenci spodziewają się również, że rola AI w zakupach będzie rosła. 60 proc. polskich nastolatków, którzy wzięli udział w badaniu uważa, że sztuczna inteligencja zmieni sposób, w jaki ich pokolenie robi zakupy. 35 proc. deklaruje, że w ciągu najbliższych kilku lat sztuczna inteligencja stanie się jednym z głównych sposobów robienia zakupów, a 32 proc. uważa, że pomoc asystentów AI zwiększyłaby ich pewność przy podejmowaniu decyzji zakupowych. Jednocześnie większość młodych konsumentów obawia się, że wykorzystanie AI może sprawić, że zakupy staną się mniej osobiste.

Przeczytajcie także: • UK reaguje na politykę Trumpa

Gotowość do oddania AI większej samodzielności jest już także widoczna, choć nadal nie jest powszechna. Jedna trzecia nastolatków deklaruje, że byłoby skłonnych korzystać z asystenta zakupowego opartego na AI, który może rekomendować produkty, wybierać spośród dostępnych opcji i finalizować zakupy według ustalonych wcześniej zasad. Wśród ankietowanych rodziców odsetek ten wynosi tylko 18 proc.

Jednocześnie AI nie zastępuje jeszcze tradycyjnych źródeł rekomendacji. W Polsce 34 proc. nastolatków bardziej zaufałoby rekomendacji AI niż opinii znajomego, a 22 proc. wybrałoby AI zamiast rekomendacji rodzica lub opiekuna. Większość konsumentów nadal bardziej ufa więc ludziom, mimo że sama technologia coraz mocniej wchodzi w proces zakupowy.

Wyniki badania Mastercard przeprowadzone wśród polskich konsumentów pokazują, że to właśnie w momencie przekazania AI większej autonomii pojawia się wyraźna granica zaufania. Tylko 6 proc. rodziców pozwoliłoby AI dokonać zakupu bez ich ostatecznego potwierdzenia. 61 proc. nie zgodziłoby się na to w ogóle, a 33 proc. uzależnia swoją zgodę od wartości zakupu. Wśród największych obaw rodziców są utrata kontroli nad tym, co kupuje AI (43 proc.) oraz ryzyko oszustwa lub włamania (41 proc.).

Pełny raport jest dostępny pod tym linkiem.