Skimming – na czym polega i jak działa przy bankomacie

Skimming to typ oszustwa, który polega na skopiowaniu danych z paska magnetycznego karty płatniczej i przechwyceniu kodu PIN w celu kradzieży pieniędzy z konta należącego do użytkownika karty. Zazwyczaj przestępcy korzystają w tym celu ze specjalnej nakładki na czytnik kart płatniczych oraz z fałszywej klawiatury lub mikrokamery do przechwycenia kodu PIN, zainstalowanych na urządzeniu. Następnie, posiadając już wspominane dane, tworzą duplikat karty, za pomocą którego dokonują nieautoryzowanych wypłat gotówki.

Niestety, przestępcy idą do przodu razem z technologią i obecnie można już usłyszeć o przypadkach skimmingu RFID (Radio-Frequency Identification). Tego typu atak wykorzystuje bezdotykowe połączenie między terminalem a kartą, które komunikują się za pomocą fal radiowych, co oznacza, że obecnie również wypłaty zbliżeniowe mogą nie być do końca bezpieczne.

Phishing i vishing – jak oszuści podszywają się pod bank

Oszustwa w bankomacie to niejedyne zagrożenie. Przestępcy często dokonują też cyberoszustw, takich jak phishing i vishing.

Phishing polega na udawaniu przez oszustów innych osób lub podmiotów w celu wyłudzenia wrażliwych danych takich jak informacje z dowodu osobistego, login i hasło do bankowości internetowej czy numer karty płatniczej wraz z datą ważności i kodem CVC. Najczęściej dokonuje się go poprzez wysyłanie fałszywych wiadomości e-mail lub SMS, które kierują do groźnych stron www czy aplikacji.

Vishing to natomiast voice phishing, czyli nic innego jak podszywanie się przez przestępcę pod inną osobę czy firmę podczas rozmowy telefonicznej. W dobie aplikacji generujących głosy to oszustwo staje się niestety coraz bardziej wiarygodne. Oszust zazwyczaj podaje się za kogoś bliskiego lub dzwoni w imieniu banku informując, że ktoś chce wyłudzić kredyt na nasze dane lub włamał się na konto. Następnie może dojść do przechwycenia danych logowania do aplikacji bankowej lub informacji z karty.

Inne oszustwa (fraud) przy bankomacie

Na tym nie koniec. Przestępcy mają więcej sposobów na oszukiwanie ludzi. Można do nich zaliczyć fałszywe bankomaty, które są wykorzystywane wyłącznie do przechwytywania danych czy różnego rodzaju manipulacje przy podajniku gotówki lub czytniku kart. Często można też paść ofiarą nieznajomych, którzy odwracają naszą uwagę przy bankomacie, zagadując lub oferując pomoc, podczas gdy w rzeczywistości chcą nas okraść lub wyłudzić dane.

Coraz większym zagrożeniem stają się również oszustwa związane z płatnościami i wypłatami z wykorzystaniem BLIKA. Obecnie liczba prób wyłudzeń z użyciem tej metody dynamicznie rośnie i w wielu przypadkach przewyższa skalę fraudów związanych z kartami płatniczymi. Przestępcy wykorzystują zarówno techniki socjotechniczne służące do wyłudzania kodów BLIK, jak i sytuacje występujące bezpośrednio przy bankomacie. Jednym z obserwowanych scenariuszy jest podglądanie kodu BLIK wyświetlonego na ekranie telefonu podczas przygotowywania wypłaty. Osoba postronna, widząc kod, może błyskawicznie wpisać go w sąsiednim bankomacie i zrealizować wypłatę przed prawowitym użytkownikiem. W efekcie transakcja w bankomacie, z którego korzysta klient, zostaje odrzucona, ponieważ kod został już wykorzystany. W takich przypadkach reklamacje są co do zasady odrzucane, gdyż operacja została prawidłowo autoryzowana. Dlatego podczas korzystania z BLIKA należy zachować szczególną ostrożność - nie eksponować kodu na ekranie telefonu, zadbać o prywatność podczas jego wpisywania oraz każdorazowo dokładnie weryfikować komunikat autoryzacyjny w aplikacji bankowej, upewniając się, że zatwierdzana jest dokładnie ta transakcja, którą użytkownik zamierza wykonać.

Jak chronić się przy bankomacie – praktyczne zasady

Oszuści są sprytni, ale zazwyczaj wystarczy zastosować się do kilku prostych zasad, by nie paść ich ofiarą.

Najważniejsza kwestia to dokładnie sprawdzenie bankomatu przed użyciem. Jakiekolwiek luźne elementy, ślady kleju, nietypowe nakładki czy części w kolorze innym niż obudowa urządzenia powinny wzbudzić nasz niepokój i sprawić, że zrezygnujemy z wypłaty gotówki.

Zawsze dobrą praktyką jest zasłanianie klawiatury dłonią podczas wprowadzania kodu PIN: kamera nie jest w stanie go wówczas przechwycić. Rekomendujemy korzystanie w miarę możliwości z wypłat zbliżeniowych - to wciąż zdecydowanie bezpieczniejsze niż tradycyjna transakcja z użyciem karty.

Oczywistą poradą jest też korzystanie z bankomatów w "bezpiecznej" okolicy. Zlokalizowane w placówkach banku, dobrze oświetlone, monitorowane urządzenia bez kręcących się w pobliżu podejrzanych ludzi to zdecydowanie mniejsze ryzyko oszustwa.

Dobrym krokiem jest też stałe śledzenie historii swojego konta bankowego oraz ustawienie limitów transakcji, w tym także wypłat z bankomatu. Gdy są wysokie, możemy stracić więcej pieniędzy podczas jednej nieautoryzowanej transakcji przestępcy.

Korzystaj z dobrze zabezpieczonych bankomatów

By nie narazić się na oszustwo, warto korzystać z bankomatów renomowanych, dobrze zabezpieczonych sieci. Niektórzy operatorzy stosują mechanizmy chroniące przed skimmingiem i atakami fizycznymi - warto wiedzieć, jak wyglądają zabezpieczenia bankomatów Planet CASH. Korzystanie z urządzeń sprawdzonych operatorów to zdecydowanie mniejsze ryzyko. Warto wiedzieć, gdzie znajdują się najbliższe bankomaty Planet CASH i wybierać je w razie potrzeby.

Co zrobić, gdy padniesz ofiarą oszustwa

Niestety, nawet zachowując ostrożność, można stać się ofiarą przestępstwa. Ważne, by zachować wtedy zimną krew i podjąć natychmiastowe kroki.

Pierwszym z nich powinno być zalogowanie się do bankowości internetowej i zablokowanie lub zastrzeżenie karty. Dobrze też od razu skontaktować się z bankiem, który wydał kartę, by złożyć reklamację nieautoryzowanej transakcji.

Przestępstwo dobrze też zgłosić organom ścigania - najlepiej w tej sprawie zwrócić się do policji oraz do CERT Polska, czyli do zespołu zajmującego się bezpieczeństwem w sieci.

Kolejnym krokiem powinno być także skontaktowanie się z operatorem bankomatu, co do którego mamy uzasadnione podejrzenia. Dzięki takiej interwencji nie zagrozi on kolejnym osobom.

Jeszcze raz apelujemy o zachowanie czujności podczas wypłat gotówki z bankomatu. Ochrona kodu PIN przed oczami postronnych osób to dobry nawyk, podobnie jak wybieranie zaufanych i dobrze zabezpieczonych urządzeń. A jeśli podejrzewamy, że coś jest nie tak, warto takie przeczucia od razu zgłaszać.