Ustawodawca koncentruje się obecnie na podatkach dochodowych i PCC, pozostawiając rozliczenia VAT w krypto w stanie względnego status quo, pomimo utrzymujących się w praktyce wątpliwości interpretacyjnych
Rok 2026 stoi pod znakiem istotnych zmian w podatkowych rozliczeniach transakcji kryptowalutowych. Nowe regulacje obejmą zarówno zasady opodatkowania transakcji obejmujących szeroko rozumiane kryptoaktywa, jak i znaczące rozszerzenie uprawnień organów podatkowych w zakresie pozyskiwania i analizowania danych o transakcjach realizowanych przez podatników. Zmiany te są bezpośrednio związane z obowiązującym unijnym rozporządzeniem MiCA i planowanymi krajowymi przepisami wykonawczymi, a także wdrożeniem przepisów o automatycznej wymianie informacji podatkowych z innymi państwami – oznaczającym zwiększenie transparentności obrotu na rynku kryptowalut.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w roku 2026 możemy spodziewać się wejścia w życie ustawy o rynku kryptoaktywów, a więc przepisów mających zapewnić zgodność krajowych regulacji z unijnym rozporządzeniem MiCA. Projekt polskich przepisów budzi spore kontrowersje na gruncie regulacyjnym i był już przedmiotem prezydenckiego weta. Przepisy w obecnym kształcie, po uchwaleniu przez parlament, oczekują na podpis Prezydenta. Co istotne, pakiet nowych przepisów przewiduje również doprecyzowanie zasad opodatkowania podatkiem dochodowym (PIT i CIT) oraz PCC transakcji obejmujących waluty wirtualne.
Nowelizacja w zakresie podatków dochodowych ma w szczególności na celu doprecyzowanie zasad opodatkowania stablecoinów, które na gruncie MiCA – w zależności od modelu – mogą być kwalifikowane m.in. jako tokeny będące pieniądzem elektronicznym (EMT). Obecny kształt przepisów, w tym pochodząca z przepisów AML definicja „waluty wirtualnej”, wyklucza z zakresu definicji pieniądz elektorniczny. Nowelizacja ustaw zakłada wprowadzenie autonomicznej definicji „walut wirtualnych” do ustaw podatkowych oraz doprecyzowanie, że tokeny EMT (jak np. USDC) co do zasady nie są wykluczone z zasad opodatkowania przewidzianych dla kryptowalut. Oznacza to, że konwersja lub „wyjście” z danej kryptowaluty do stablecoina pozostaje neutralna dla podatnika.
Istotne modyfikacje dotyczą również podatku od czynności cywilnoprawnych. Ustawa o PCC ma rozszerzyć zwolnienie na wszystkie kryptoaktywa, niezależnie od ich szczegółowej kwalifikacji regulacyjnej czy podatkowej. O ile już wcześniej obrót kryptowalutami w typowym modelu giełdowym był w praktyce poza zakresem PCC, o tyle planowane przepisy powinny definitywnie przeciąć spory co do opodatkowania mniej standardowych struktur, w tym tokenów NFT. Dla podatników oznacza to uproszczenie rozliczeń i ograniczenie ryzyka nakładania PCC na transakcje, które równolegle generują obowiązki w podatkach dochodowych.
Na tle powyższych zmian zwraca uwagę brak istotnych modyfikacji w zakresie podatku VAT. Nadal aktualne pozostają dotychczasowe zasady wywodzone z orzecznictwa TSUE, zgodnie z którymi wymiana kryptowaluty na walutę FIAT może korzystać ze zwolnienia z VAT jako transakcja dotycząca środków płatniczych, przy jednoczesnym braku prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z tego rodzaju działalnością. Tym samym ustawodawca koncentruje się obecnie na podatkach dochodowych i PCC, pozostawiając rozliczenia VAT w krypto w stanie względnego status quo, pomimo utrzymujących się w praktyce wątpliwości interpretacyjnych.
Odrębnym, kluczowym zagadnieniem jest transparentność obrotu i automatyczna wymiana informacji o transakcjach kryptoaktywami w ramach implementacji DAC8. Raportujący dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów – w tym przede wszystkim giełdy, będą zobowiązani przekazywać organom podatkowym dane identyfikujące użytkowników oraz zagregowane informacje o transakcjach i saldach – w tym transakcje kupna i sprzedaży, transfery, wymiany, konwersje, depozyty czy salda na koniec roku. Dane te będą raportowane do Szefa KAS, a następnie automatycznie wymieniane między administracjami podatkowymi państw członkowskich, co w praktyce istotnie zwiększy ryzyko detekcji nieujawnionych dochodów z kryptoaktywów – zarówno w przypadku obrotu na scentralizowanych giełdach, jak i wypłat na rachunki bankowe czy transferów na portfele zewnętrzne identyfikowane jako należące do podatnika.
Komentarz Tomasza Konarzewskiego, adwokata i doradcy podatkowego w kancelarii Tomczykowski Tomczykowska ukazał się w raporcie cashless.pl Fundamenty cyfrowych aktywów. Partnerem merytorycznym raportu jest ARI10. Partnerem wspierającym zostało Accenture.
