
Decyzja Prezesa UOKiK nie jest prawomocna
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nałożył na PKO BP karę w wysokości 79,3 mln zł. To wynik postępowania w sprawie postanowień wzorca umowy stosowanych przez bank w aneksach do umów kredytu w rachunku płatniczym. UOKiK uznał za niedozwolone klauzule dotyczące zasad zmiany oprocentowania limitu odnawialnego i nakazał bankowi usunięcie skutków naruszenia.
Kwestionowane przez UOKiK postanowienia dotyczą możliwości jednostronnej zmiany oprocentowania kredytu przez bank, jeśli wystąpią określone przesłanki. Jak podkreślono w komunikacie o tej decyzji, co do zasady tego rodzaju mechanizmy są dopuszczalne, o ile warunki zmiany oprocentowania są sformułowane w sposób jednoznaczny, precyzyjny i weryfikowalny przez konsumenta. Jednak, w ocenie UOKiK-u, w przypadku PKO BP tak nie było. Stosowane przez bank postanowienia nie określały wystarczająco przesłanek zmiany oprocentowania, dając bankowi szerokie pole do interpretacji i de facto możliwość kształtowania oprocentowania kredytu według własnego uznania. Nie wskazywano również, w jaki sposób konsument może zweryfikować zasadność i zakres zmian. W efekcie – według UOKiK – klienci nie są w stanie przewidzieć konsekwencji ekonomicznych zobowiązań zaciągniętych wobec banku.
Klauzule uznane za niedozwolone są bezskuteczne z mocy prawa – należy je traktować tak, jakby ich w ogóle nie było w umowach. Decyzja UOKiK może pomóc klientom w dochodzeniu roszczeń, sądy są zobowiązane do jej respektowania.
Po uprawomocnieniu się decyzji bank będzie musiał poinformować o niej klientów, którzy zawarli aneksy do umów na podstawie zakwestionowanych wzorców. Informacja ma zostać przekazana w ciągu miesiąca przez SMS oraz e-mail lub SMS i list polecony, jeśli bank nie ma adresu mailowego konsumenta. Poza tym PKO BP ma też prezentować odpowiednie oświadczenie na swojej stronie internetowej (przez cztery miesiące) i w serwisach Facebook oraz Instagram (przez trzy miesiące).
Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej UOKiK wziął pod uwagę długotrwały charakter naruszenia (wzorce umowne stosowane były od 15 grudnia 2018 r.) i fakt, że bank w trakcie postępowania nie podjął działań zmierzających do zaprzestania stosowania niedozwolonych klauzul. Decyzja nie jest prawomocna. Bank może odwołać się od niej do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.