Partner Kancelarii Prawnej Skarbiec Robert Nogacki opublikował analizę raportów rocznych podmiotu BB Trade Estonia, do którego należy giełda kryptowalut Zondacrypto. Zgodnie z dokumentami przesłanymi do estońskiego nadzorcy, na koniec 2024 r. należności z tytułu pożyczek spółki opiewały na 93,6 mln euro. Uwagę przykuwa zwłaszcza pożyczka sięgająca 75 mln euro udzielona w kryptowalutach z terminem zapadalności sięgającym ubiegłego roku.

Przeczytajcie także: • Terminale aplikacyjne POSapp od Planet Pay trafią do autobusów PKS

Zdaniem prawnika oznacza to, że Zondacrypto mogła pożyczyć komuś środki należące do klientów. Świadczą o tym zapisy w raporcie BB Trade Estonia za 2024 r. W dokumencie stwierdzono, że firma "ma prawo do korzystania ze środków na rachunkach klientów" i że skorzystała z tej możliwości. Co więcej, pozycja nazwana "zobowiązania związane z wykorzystaniem środków klientów" podskoczyła w 2024 r. względem 2023 r. o 63,7 mln euro do kwoty 82,7 mln euro.

Tymczasem w regulaminie giełdy Zondacrypto obowiązującym od stycznia 2026 r. napisano, że spółka nie wykorzystuje środków klientów czy to w walutach tradycyjnych, czy kryptowalutach, na własny rachunek. Napisano tam, że "Zondacrypto nie prowadzi działalności inwestycyjnej w zakresie aktywów klientów, nie inwestuje ich, nie pożycza, nie stawia na nie zakładów i nie czerpie z nich żadnych korzyści ekonomicznych".

Natomiast raport BB Trade Estonia za 2024 r. powołuje się na warunki umowy z klientami jako podstawę prawną do korzystania z ich środków. Kształt tej umowy może więc różnić się od regulaminu widocznego dziś na stronie Zondacrypto. Prawnicy, z którymi rozmawiałem, uważają jednak, że tych dwóch dokumentów nie należy rozróżniać, a naruszenie regulaminu może być podstawą do podjęcia działań przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Przeczytajcie także: • BNP Paribas udostępnił przelewy natychmiastowe Euro Express Elixir

– Co do zasady, regulamin usług i umowa z klientem to te same dokumenty, dlatego nie rozdzielałabym tych kwestii. Ze względu na fakt, że działania Zondacrypto mogą być, co do zasady, złamaniem umowy z polskim konsumentem, moim zdaniem jest tu pole do działania właściwych organów polskich, np. prezesa UOKiK – uważa Katarzyna Szczudlik, partnerka w kancelarii Schoenherr Poland. Wysłałem więc w tej sprawie prośbę o komentarz do UOKiK. Gdy go otrzymam, zaktualizuję ten lub napiszę nowy tekst.

Problemy Zondacrypto wyszły na jaw w kwietniu po materiale opublikowanym przez money.pl, zgodnie z którym giełda kryptowalut nie posiada rezerw bitcoina wystarczających do pokrycie depozytów klientów i od tygodni nie wypłaca im na czas należnych środków. W odpowiedzi na te zarzuty prezes podmiotu Przemysław Kral stwierdził, że brak wypłat jest spowodowany problemem technicznym, a giełda posiada rezerwy bitcoina w tzw. cold walletach, czyli portfelach bez dostępu do internetu. Zapowiadał również, że usterka techniczna zostanie zlikwidowana do 12 kwietnia. Aktualnie na stronie Zondacrypto nadal widnieje komunikat o problemach z wypłatą środków.