Eksperci wskazują, że projekt ustawy wdrażający tzw. unijną dyrektywę odległościową, rodzi dla firm pożyczkowych nowy obowiązek umożliwienia odstąpienia od umowy na stronie internetowej
W połowie września na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt ustawy zmieniający ustawy o prawach konsumenta i konsumenckiej pożyczce lombardowej. Jego celem jest wdrożenie zapisów tzw. dyrektywy odległościowej, regulującej umowy finansowe zawierane przez konsumentów na odległość. Mowa więc o m.in. usługach kredytowych, pożyczkowych, płatniczych, ubezpieczeniowych czy inwestycyjnych. Dla przedstawicieli instytucji pożyczkowych interesujące mogą być kwestie zwalczania tzw. dark patterns, czyli „zwodniczych interfejsów”, oraz konieczność zapewnienia klientowi prostego sposobu odstąpienia od umowy przez internet.
– Dyrektywa odległościowa obejmie kredytodawców kredytu konsumenckiego w ograniczonym zakresie, tylko w obszarach, które nie będzie regulować implementacja CCD II (dyrektywa o kredycie konsumenckim – red.). Takim obszarem będą np. przepisy o interfejsach internetowych wykorzystywanych do zawierania umów o kredyt konsumencki na odległość. Zakazane będzie projektowanie, organizowanie, obsługiwanie i wykorzystywanie interfejsów internetowych w celu wprowadzenia w błąd konsumentów będących odbiorcami takiej usługi lub manipulowania nimi lub w inny sposób utrudnianie, ograniczanie zdolności klientów do podejmowania wolnych i świadomych decyzji – komentuje dla cashless.pl Marcin Czugan, prezes Związku Przedsiębiorstw Finansowych.
Jak mówią mi specjaliści, mowa o sytuacjach, w których strona internetowa wyróżnia pewne możliwości wyboru, wielokrotnie żąda od konsumenta dokonania pewnego wyboru czy utrudnia np. rezygnację z usługi. Zdaniem prawników, opisane powyżej przykłady dają kolejną podstawę prawną Urzędowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów do zwalczania tzw. dark patterns. Mowa o usługach zaprojektowanych w ten sposób, aby skłonić klienta do podjęcia konkretnego wyboru, na który by się nie zdecydował, gdyby interfejs nie zniekształcał prezentowanych informacji. Na ten moment UOKiK zwalcza tego typu praktyki, powołując się na przepisach o nieuczciwych praktykach rynkowych.
Co więcej, projekt ustawy wprowadza także obowiązek zapewnienia konsumentowi prostego sposobu odstąpienia od umowy przez internet. – Wymóg ten obejmuje również pożyczki podlegające ustawie o kredycie konsumenckim, zawierane przez stronę internetową lub aplikację. Pożyczkodawcy będą musieli zatem wdrożyć odpowiednią funkcjonalność albo zweryfikować zgodność już stosowanych rozwiązań z nowymi wymaganiami – podsumowuje Michał Barwicki, radca prawny w kancelarii Macura.
Zgodnie z opublikowanym dokumentem, polski rząd spóźnił się z wdrożeniem powyższych przepisów. Odpowiednia ustawa wdrażająca dyrektywę powinna być opublikowana do grudnia 2025 r., natomiast ustawa powinna być stosowana od czerwca tego roku.
