
Najnowsza analiza Mastercard Economics Institute pokazuje też wysoki poziom nastrojów konsumenckich przed Bożym Narodzeniem
Mastercard Economics Institute opublikował coroczną prognozę dotyczącą wydatków świątecznych. W komunikacie prasowym, w którym organizacja opisuje wyniki analizy, znalazł się ciekawy wątek dotyczący wpływu sztucznej inteligencji na zwyczaje zakupowe. Przy czym autorzy opracowania spojrzeli na ten aspekt z nieoczekiwanej perspektywy. Sprawdzili, jak to, że ktoś korzysta z płatnej subskrypcji dającej dostęp do AI, wpływa na sposób realizacji zakupów świątecznych. Badanie przeprowadzono pod koniec 2025 r.
Okazało się, że osoby posiadające płatne subskrypcje AI, większą część świątecznych wydatków na produkty związane ze stylem życia, takie jak odzież, kosmetyki i wyposażenie wnętrz, koncentrują w okresie Black Friday i Cyber Monday. Z kolei konsumenci bez takich subskrypcji częściej wykorzystują ten czas na zakup elektroniki.
Ponadto subskrybenci AI częściej kupują na ostatnią chwilę. W najważniejszych kategoriach prezentowych większa część ich wydatków w sklepach stacjonarnych przypada na ostatnie dni przed świętami. Szczególnie wyraźnie widać to w przypadku biżuterii, zwłaszcza w Czechach, we Włoszech i Wielkiej Brytanii. Subskrybenci AI koncentrują też swoje wydatki w dwóch szczytowych okresach: podczas Black Friday oraz bezpośrednio przed świętami. Osoby niekorzystające z AI rozkładają natomiast zakupy bardziej równomiernie na cały sezon świąteczny.
A jeśli chodzi o spojrzenie makroekonomiczne, to z prognozy Mastercard Economics Institute wynika, że sprzedaż detaliczna w Europie w okresie od 1 listopada do 26 grudnia (z wyłączeniem samochodów i paliw) ma wzrosnąć o 3,4 proc. w porównaniu z tym samym okresem 2025 r. W Polsce prognozowany jest wzrost o 4 proc., przy czym znacznie większą dynamikę ma odnotować e-commerce – aż 10,9 proc. Prognoza opiera się na analizach uwzględniających zakupy w sklepach stacjonarnych i internetowych, niezależnie od formy płatności.
Od ponad dekady sprzedaż online rozwija się szybciej niż w sklepach stacjonarnych, a największe natężenie zakupów przypada na okolice Black Friday i Cyber Monday. To właśnie wtedy konsumenci szczególnie chętnie korzystają z promocji na odzież premium, kosmetyki, artykuły sportowe i elektronikę. Rośnie też udział wydatków online dokonywanych po godzinie 20:00. Wzrost wydatków w ostatnim roku dotyczy nie tylko klientów indywidualnych, ale także małych i średnich firm.
– Sezon świąteczny 2026 r. pokazuje, że europejscy konsumenci pozostają w stosunkowo dobrej kondycji finansowej, a jednocześnie coraz chętniej korzystają z nowych technologii – również podczas zakupów. Klienci cenią sobie większą elastyczność, dlatego coraz częściej robią zakupy online o dowolnej porze i sięgają po rozwiązania z zakresu sztucznej inteligencji – mówi Natalia Lechmanova, główna ekonomistka Mastercard Economics Institute na Europę.